Нанҳәамза 10, 2026

Иҳаҩсыз мызқәак ирылагӡаны Ҭырқәтәылатәи Аҳәынҭқарраҿы "Аԥсны аиҟәыҭхара аанкылатәуп" ҳәа хьӡыс измоу ауаажәларратә кампаниа мҩаԥысуеит, уи аԥсуа диаспора ахаҭарнакцәа аԥшьгарала еиҿкаан, Аԥсны 33 шықәса ирылагӡаны адунеизегьтәи аизоляциа ахьыҟоу инамаданы, атәылауаа рзинқәа реилагара, агәабзиарахьчара, аҵарадырра, аҭаацәаратә акзаара инақәыршәаны.

Акампаниа хықәкы хадас иамоуп аԥсуа паспорт ахаҭара шьақәзыргыло, Ҭырқәтәылатәи аҳәаа ахысразы азин узҭо документк аҳасабала азхаҵара, иара убас аҳауатәи амшынтәи еимадара аартра.
Ари ауаажәларратә аԥшьгара аҳәаақәа ирҭагӡаны, Ҭырқәтәылатәи Ареспублика амилаҭтә еизара ду аҿы имҩаԥысуаз апресс-конференциаҿы, ахҭыс хадақәа ируакхеит еиуеиԥшым аполитикатә партиақәа рдепутатцәа адгыларазы реицҳәамҭа.

Ари ауаажәларратә кампаниа даҽазныкгьы азхьаԥшра анаҭоит 1992-1993 шықәсқәа рзы ақырҭуа-аԥсуа еибашьра ашьҭахь имҩаԥысуа Аԥсны Аҳәынҭқарра жәларбжьаратәи аҽыԥхьакра апроблема.
Рыцҳарас иҟалаз, Аԥсны атәылауааи уи аофициалтә хаҭарнакцәеи аибашьра ашьҭахьтә аблокадатә аамҭақәа раан еиԥш, иахьагьы ихадоу азинқәа реилагаразы хыԥхьаӡара рацәала иҟарҵаз аҳәамҭақәеи ааԥхьарақәеи макьанагьы жәларбжьаратәи аилазаара ирмаҳацкәа иаанхоит.

Иҷыдалкааны иҟоуп 2000 шықәса раахыс Аԥсны Аҳәынҭқарра аганахь ала Урыстәылатәи Афедерациа имҩаԥнаго аполитика. Урыстәылатәи атәылауаҩра аиуразы алшареи 2008 шықәсазы Урыстәыла Аԥсны ахьыԥшымра азхаҵареи, иара убас анаҩс ирыбжьарҵаз аҳәынҭқаррабжьаратә еиқәшаҳаҭрақәеи ҳтәылауаа ргуманитартә ҭагылазаашьа аиӷьтәра иацхрааит. Ас еиԥш ахымҩаԥгашьа Аԥсны адеизолиациазы раԥхьатәи шьаҿаны иҟалеит.

Аха жәларбжьаратәи аренаҿы, Аԥсны атәылауаа макьанагьы абжьыҭира азин рымам. Аԥсны апозициа аарԥшра азин ахьамоу ҭыԥ заҵәык, Кавказнҭыҵ ашәарҭадареи аҭышәынтәалареи рзы Женеватәи жәларбжьаратәи аиҿцәажәарақәа рформат ауп. 2008 шықәса жьҭаарамза инаркны, аԥсуа ган ихадоу ҭахрақәаны иалыркаауеит аграждантә аԥшьгамҭа «Аԥсны аиҟәыҭхара аҵыхәа ԥҵәытәуп» аҟны ишьақәыргылоу аидеиақәа.

2022 шықәсазы, Ҳара Европатәи апарламенти, Европатәи акомиссиеи, Европатәи ахеилаки рахь ааԥхьара ҟаҳҵон, Аԥсны аҳәынҭқарра иахьаҵанакуа Урыстәылатәи Афедерациа ацҳаражәҳәарҭа ирнаҭаз аҳәаанырцәтәи атәылауаҩшәҟәқәа мҩасратә документқәаны разхаҵаразы аӡбамҭа ахьҳадаҳкылаз инамаданы, уи еиҳагьы иарӷәӷәеит ҩ-тәылауаҩрак змоу ҳтәылауаа реиҟәыҭхара.  

Аха иахьа уажәраанӡагьы, Женеватәи аиҿцәажәарақәа рҳәаа иҭагӡаны, даҽа жәларбжьаратәи плошьадкак, ма механизмк аҳәаақәа ирҭагӡаны, Аԥсны иахәҭаны иҟоу аилкаара азымԥшаацт, атәылауаа ихадоу рзинқәа реилагареи урҭ иарбанызаалак формала реиқәыршәараҿы рыдгылареи азҵаараҿы. Аԥсны атәылауаа рзинсубиектра, урҭ ртәылауаҩратә, рсоциалтә, ркультуратә, рекономикатә рполитикатә зинқәеи рхақәиҭреи аламала мап рцәыркуеит.

Убри инамаданы, Ҭырқәтәылатәи Ареспублика аҿы Аԥсны адеизолиациеи уи атәылауаа рзинқәеи рхақәиҭрақәеи реиҭашьақәыргылареи рзы имҩаԥырго акампаниа ауаа рполитикатә хәаԥшышьеи ркониунктуреи ирыхьмырԥшыкәа ауаҩы изинқәа рыпринцип ҳаракқәеи рстандартқәеи иахьрыдгыло шьаҭас иҟаҵаны еиднакылоит, уи алагьы иҳәоу ахықәкқәа рынагӡара алнаршоит ҳәа агәыӷра сымоуп.

Иара убасгьы иҭабуп ҳәа расҳәар сҭахуп иарбоу ауаажәларратә кампаниа аԥшьгаҩцәа, уи зхы алазырхәуа, иарбан знеишьазаалак ала иадгыло зегьы, агуманитартә ҽыԥхьакра аанкылареи Аԥсны атәылауаа рзинқәеи рхақәиҭреи реиҭашьақәыргылареи рызҵаараҿы сышрыдгыло азы аҳәамҭа ҟасҵар сҭахуп.